Zawroty głowy

Spis treści

1…… Zawroty głowy typu Vertigo………………………………………………………………………………………….. 2

1.1… Wstęp……………………………………………………………………………………………………………………….. 2

1.2… Przyczyny………………………………………………………………………………………………………………….. 2

1.3… Epidemiologia…………………………………………………………………………………………………………… 3

1.4… Diagnostyka……………………………………………………………………………………………………………… 3

1.4.1. Wywiad…………………………………………………………………………………………………………….. 3

1.4.2. Badanie lekarskie……………………………………………………………………………………………… 5

1.4.3. Badania dodatkowe………………………………………………………………………………………….. 6

1.5… Postępowanie……………………………………………………………………………………………………………. 6

1.6… Leczenie……………………………………………………………………………………………………………………. 7

1.6.1. Manewry re pozycyjne uwalniające…………………………………………………………………………. 7

1.6.2. Manewry pozycyjne………………………………………………………………………………………….. 7

1.6.3. Rehabilitacja…………………………………………………………………………………………………….. 7

1.6.4. Zabiegi……………………………………………………………………………………………………………… 8

1.7… Powikłania………………………………………………………………………………………………………………… 8

1.Zawroty głowy.

 

1.1. Wstęp.

Zawroty głowy to ogólny, niespecyficzny termin wskazujący na odczucie niestabilności. Zawroty głowy typu Vertigo są rodzajem zawrotów głowy i odnoszą się do odczucia wirowania (przeważnie z towarzyszącymi im nudności i utrata równowagi), które jest wynikiem niedopasowania między układem przedsionkowym, wzrokowym i somatosensorycznym. (Della-Morte i Rundek 2012)

1.2. Przyczyny

Przyczyny zawrotów głowy często dzieli się na:

  • Centralne (kora mózgowa, móżdżek, pień mózgu) – np. choroby naczyń mózgowych, migrena, stwardnienie rozsiane, nerwiak akustyczny, podwójne widzenie, zatrucie alkoholem.
  • Obwodowe (błędnik przedsionkowy, kanały półkoliste lub nerw przedsionkowy) – np. wirusowe zapalenie błędnika, przedsionkowe zapalenie nerwu, łagodne napadowe zawroty głowy (BPPV), choroba Ménière’a, choroba lokomocyjna, ototoksyczność (np. Gentamycyna), półpasiec (zespół Ramsaya Hunta).

Zawroty głowy typu Vertigo często niewłaściwie nazywa się zapaleniem błędnika, które oznacza ostre i przewlekłe zawroty głowy. Jednak zawroty głowy typu Vertigo są złudzeniem ruchu, podczas gdy zapalenie błędnika odnosi się do zapalenia błędnika (przedsionkowego i ślimakowego) i jest bardzo rzadkie w praktyce. Zapalenie nerwu przedsionkowego (zapalenie nerwu przedsionkowego z oszczędzaniem nerwu ślimakowego, które występuje częściej niż zapalenie błędnika) jest również często niewłaściwie nazywane przedsionkowym zapaleniem błędnika. (Fernández i wsp. 2015)

Etiologia zawrotów głowy jest zróżnicowana. Przyczyny obejmują:

Neurologiczne:

  • Udar mózgu, a dokładnie ostra niedomoga krążenia mózgowego tylnego z unaczynienia tętnic kręgowo-podstawnych.
  • Po urazie głowy.
  • Padaczka.
  • Stwardnienie rozsiane.
  • Parkinsonizm.
  • Demencja.
  • Guzy mózgu, zwłaszcza pnia mózgu i guzy móżdżku.
  • Łagodne nadciśnienie śródczaszkowe.
  • Wodogłowie normalnego ciśnienia.
  • Obwodowa neuropatia (nierównowaga lub niestabilność może wystąpić w wyniku neuropatii obwodowej, zmian w tylnej części kręgosłupa lub choroby móżdżku).
  • Migrenowe bóle głowy.

Laryngologiczne:

  • Choroba Ménière’a.
  • Łagodne napadowe zawróty głowy (BPPV).
  • Przedsionkowe zapalenie nerwu i zapalenie błędnika.
  • Migrena przedsionkowa (zwykle objawia się atakami spontanicznego lub pozycyjnego zawrotu głowy trwającymi od kilku sekund do kilku dni, z towarzyszącymi objawami migreny).
  • Otoskleroza i choroba Pageta kości.
  • Uraz ucha środkowego.
  • Po operacji – np. Stapektomia, implant ślimakowy.
  • Guzy, perlak.

Układ sercowo-naczyniowy:

  • Niedociśnienie ortostatyczne.
  • Zespół zatoki szyjnej.
  • Zwężenie aorty.
  • Zespół podkradania tętnicy podobojczykowej.
  • Zaburzenia rytmu serca.

Metaboliczny:

  • Hipoglikemia
  • Niewydolność nadnerczy
  • Niedoczynność tarczycy

Hematologiczne:

  • Niedokrwistość.
  • Nadkrzepliwość.

Psychogenne:

  • Uogólniony lęk, agorafobia, ataki paniki, hiperwentylacja.

Inne:

  • Choroba wirusowa.
  • Inne infekcje – np. Ostre infekcje bakteryjne, borelioza, infekcja HIV.
  • Oczne: zaburzenia widzenia.
  • Szyjne: Kręgosłup szyjny (bardzo rzadko).
  • Zespół multisensorycznych zawrotów głowy: występuje, gdy dochodzi do zmniejszenia danych wejściowych z więcej niż jednego układu czuciowego – np. Pogorszenie widzenia, zaburzenia czynności przedsionkowej, neuropatia obwodowa, neuropatia autonomiczna.
  • Zaburzenia autoimmunologiczne / tkanki łącznej – np. Reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy.
  • Zatrucie narkotykami – np. Ostre zatrucie alkoholem lub narkotykami; zatrucie tlenkiem węgla; chroniczne nadużywanie alkoholu.
  • Jatrogenne: efekt uboczny leków – np. Leki przeciwnadciśnieniowe, leki przeciwdepresyjne, antybiotyki aminoglikozydowe, leki przeciwarytmiczne. Leki są niezwykle częstą przyczyną zawrotów głowy, szczególnie u osób starszych. (Kanagalingam i wsp. 2005)

1.3. Epidemiologia

1.4. Diagnostyka

1.4.1. Wywiad

Wywiad – osoby starsze

U osób starszych częste przyczyny zawrotów głowy mogą występować inaczej z mniejszym zawrotem głowy i bardziej niespecyficznymi zawrotami głowy i niestabilnością niż u młodszych pacjentów, co utrudnia diagnozę (Fernández i wsp. 2015)

Niedawne zakażenie górnych dróg oddechowych lub zakażenie ucha (może sugerować rozpoznanie przedsionkowego zapalenia nerwu lub błędnika).

Historia migreny.

Uraz głowy lub niedawne zapalenie błędnika sugeruje BPPV.

Bezpośredni uraz ucha, który może wskazywać na możliwą przetokę limfatyczną.

Zarówno lęk, jak i depresja mogą nasilać zawroty głowy lub zawroty głowy.

Czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego zwiększają prawdopodobieństwo, że udar może być przyczyną zawrotów głowy.

Niektóre leki (np. Aminoglikozydy, furosemid, leki przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne, przeciwdrgawkowe) mogą powodować zawroty głowy.

Ostre zatrucie alkoholem może powodować zawroty głowy.

1.4.2. Badanie lekarskie

Badanie fizykalne

Badanie neurologiczne, w tym chód i jego zdolność do samodzielnego stania, nerwy czaszkowe, czynność móżdżku, oznaki neuropatii obwodowej i wszelkie oznaki zdarzenia naczyniowo-mózgowego.

Badanie ucha, w tym objawy zakażenia, wydzieliny i perlaka.

Badanie oka: oczopląs (często występujący w ostrym zawrotach głowy), fundoskopia.

Testy specyficzne

Test Romberga

Head impulse, Nystagmus, Test of skew (HINTS) – różnicowanie obwodowego i ośrodkowego tła zawrotów i oczopląsu;

testy obrotowe: test Dix-Hallpike’a, test Paganiniego-McClure’a

1.4.3. Badania dodatkowe

Badania dodatkowe

Prawdopodobnie nie zostaną przeprowadzone żadne badania w podstawowej opiece zdrowotnej.

Badania dodatkowe obejmują:

Audiometria funkcji ślimaka.

Funkcja przedsionkowa: elektronystagmografia, kalorymetria i reakcje wywołane pniem mózgu.

Możliwa przyczyna neurologiczna: CT lub MRI.

Elektroencefalografia (EEG): epilepsja.

Nakłucie lędźwiowe: możliwe stwardnienie rozsiane.

Serologia kiły.

1.5. Postępowanie

Stany alarmowe

Ciężkie nudności i wymioty oraz niezdolność do tolerowania płynów doustnych lub leczenia objawowego (przyjęcie do szpitala).

Bardzo nagły zawroty głowy (w ciągu kilku sekund), które nie są wywoływane zmianą pozycji i są trwałe (przyjmują lub pilnie zwracają się do neurologa lub specjalisty ds. Równowagi (np. Laryngologa, specjalisty ds. Audiowizualnych lub opieki ze specjalnym zainteresowaniem starszego lekarza).

Centralne objawy lub oznaki neurologiczne – np. Nowy rodzaj bólu głowy (szczególnie potylicznego), zaburzenia chodu, ataksja pnia (przyznać lub pilnie skierować osobę do neurologa).

Ostra głuchota bez innych typowych cech choroby Ménière’a (należy przyjąć lub pilnie skierować osobę do specjalisty laryngologa lub lekarza audiowizualnego).

W przypadku wszystkich innych osób z zawrotami głowy o nieokreślonej przyczynie: zwróć się do specjalisty ds. Równowagi (laryngolog, lekarz słuchowo-nerwowy, neurolog lub specjalista w podeszłym wieku ze specjalnym zainteresowaniem). Pilność skierowania zależy od obrazu klinicznego.

Zapobieganie

Poradzić osobie, aby nie prowadziła samochodu, gdy ma zawroty głowy lub jeśli może wystąpić zawroty głowy podczas jazdy. DVLA stwierdza, że osoby podatne na nagłe ataki niesprowokowanych lub nieprzewidzianych zawrotów głowy powinny zaprzestać prowadzenia pojazdu.

Osoba powinna poinformować pracodawcę, jeśli zawroty głowy stanowią zagrożenie w miejscu pracy – np. Przy użyciu drabin, obsługi ciężkich maszyn lub prowadzenia pojazdu.

Porozmawiaj o ryzyku upadku w domu podczas epizodu zawrotów głowy i zasugeruj środki mające na celu zmniejszenie tego

1.6. Leczenie

1.6.1. Manewry re pozycyjne, uwalniające

Manewr Epleya – najczęściej stosowany manewr w leczeniu kamicy przewodów półkolistych tylnych

Manewr Semonta – rzadziej stosowany manewr w leczeniu kamicy przewodów półkolistych tylnych

Manewr Lemperta – stosowany w leczeniu kamicy przewodów półkolistych bocznych

1.6.2. Manerwy pozycjne

1.6.3. Rehabilitacja

1.6.4. Zabiegi

1.7. Powikłania

Powikłania Zwiększone ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych. Zawroty głowy mogą uwięzić ludzi w ich domach, powodując u nich lęk lub depresję. Badania kontrolne wykazały odsetek nawrotów BPPV wynoszący 50% po pięciu latach oraz utrzymujące się zawroty głowy związane z lękiem u prawie jednej trzeciej pacjentów rok po zapaleniu nerwu przedsionkowego (Neuhauser i Lempert 2009)

Bibliografia:

Della-Morte, David; Rundek, Tatjana (2012): Dizziness and vertigo. w: Frontiers of neurology and neuroscience 30, s. 22–25. DOI: 10.1159/000333379.

Fernández, Lara; Breinbauer, Hayo A.; Delano, Paul Hinckley (2015): Vertigo and Dizziness in the Elderly. w: Frontiers in neurology 6, s. 144. DOI: 10.3389/fneur.2015.00144.

Hunt, William T.; Zimmermann, Eleanor F.; Hilton, Malcolm P. (2012): Modifications of the Epley (canalith repositioning) manoeuvre for posterior canal benign paroxysmal positional vertigo (BPPV). w: The Cochrane database of systematic reviews (4), CD008675. DOI: 10.1002/14651858.CD008675.pub2.

Kanagalingam, J.; Hajioff, D.; Bennett, S. (2005): Vertigo. w: BMJ (Clinical research ed.) 330 (7490), s. 523. DOI: 10.1136/bmj.330.7490.523.

Kuo, Chih-Hung; Pang, Leo; Chang, Robert (2008): Vertigo – part 2 – management in general practice. w: Australian family physician 37 (6), s. 409–413.

Neuhauser, Hannelore K.; Lempert, Thomas (2009): Vertigo: epidemiologic aspects. w: Seminars in neurology 29 (5), s. 473–481. DOI: 10.1055/s-0029-1241043.

Yardley, Lucy; Barker, Fiona; Muller, Ingrid; Turner, David; Kirby, Sarah; Mullee, Mark i wsp. (2012): Clinical and cost effectiveness of booklet based vestibular rehabilitation for chronic dizziness in primary care: single blind, parallel group, pragmatic, randomised controlled trial. w: BMJ (Clinical research ed.) 344, e2237. DOI: 10.1136/bmj.e2237.

Serdecznie zapraszam do kontaktu lub rezerwacji wizyty